မင်္ဂလာပါ(စ/ဆုံး)

မင်္ဂလာပါ(စ/ဆုံး)

‎ ‎မြိုင်သာရွာသို့ နေ့စဉ်ထွက်သော ဘတ်စ်ကားက တစ်စီးတည်းသာရှိသည်။ ဒုတိယကမ္ဘာစစ်ကျန်ဘတ်စ်ကားက နောက်မြီးအား လူစီးခုံများထည့်ကာ ခရီးသည်တင်ကားအဖြစ် လုပ်ထားခြင်းဖြစ်သည်။ ကားကြီးက အိုမင်းလှပြီ။ ဆေးတွေကလည်း ကွက်တိကွက်ကြားဖြစ်နေသည်။ ဘော်ဒီ၏ သစ်သားတန်းတွေပင် လူတွေ ခေါင်မိုးပေါ်တက်လွန်းသောကြောင့် ပြောင်ချောနေသည်။ ‎ ‎ကားဒရိုင်ဘာက မျက်နှာထားဆိုးသည်။ ဘိုတဲတွင် ဝန်ထောက်မင်း၏ မယားငယ်မွေးထားသော ခွေးဘီလူး ရုပ်အတိုင်း ပါးစုန့်တွေအိတွဲကာနေပြီ၊ ကျောက်ပေါက်မာတွေကြောင့် ကားဒရိုင်ဘာဆိုသည်ထက် ဓားပြပုံ ပေါက်နေသည်။ စပယ်ယာကတော့ ကားပိုင်ရှင် ကိုချက်ကြီး၏ ယောက်ဖဖြစ်ပြီး မိုက်ရိုင်းမှုအစုံကို ဘယ်ကျောင်းက သင်ပေးလိုက်မှန်မသိ။ ပါးစပ်ကလည်း ပွစိပွစိပြောတတ်သည်။ ‎ ‎“ဆွဲဆရာရေ” ဟု စပယ်ယာက အော်လိုက်ချိန်တွင် ကားအိုကြီးမ မထွက်ချင် ထွက်ချင်နှင့် ဆောင့်ရုန်းလိုက် သည်။

‎ ‎“ဟိုးထား … ဟိုးထား” ‎ ‎ပန်းနုရောင်ခေါင်းပေါင်း၊ သျှောင်တစောင်းနှင့် လွယ်အိတ်ကြီးတစ်လုံးကို လွယ်ထားသည့် ပိန်ပိန်ရှည်ရှည်၊ ဖြူဖြူနုနု လူတစ်ယောက်က ပြေးလာသည်။ သူ့ တိုက်ပုံက အနက်ရောင်၊ ပုဆိုးက ကြက်သွေးရောင်နှင့် မည်သို့မျှ မလိုက်ဖက်။ လက်ထဲတွင်လည်း ကြက်ဆင်ဖဲထီးနက်ကြီးကို ကိုင်ထားသေးသည်။ ‎ ‎ကားက ဘရိတ်ဆွဲသံထွက်လာသော်လည်း သုံးပေခန့်ဒယဉ့်တိုက်ဆွဲပြီးမှ ရပ်သွားသည်။ စပယ်ယာက ‎ ‎“လိုက်မယ်ဆိုလည်း စောစောစီးစီး မလာဘူး …တကတဲ” ဟု ဆိုသည်။ ‎ ‎ကားပေါ်တွင် ဈေးသည်၊ လက်လုပ်လက်စား၊ တံငါ၊ ပန်းပဲ၊ ကြက်သမား၊ ဝက်ထိုး လူမျိုးစုံပါလာသည်။ ထိုသူတွေက ဖြစ်သလိုဝတ်ထားကြသည်။ အချို့က ညအိပ်ရာဝင်ကတည်းက ဝတ်ထားသည့် အဝတ်အစားများ ဖြစ်မည်။ တွန့်ကျေနေသည်။

အင်္ကျီတွင် ကြယ်သီးမတပ်ဘဲ ရင်ဟောင်းလောင်းသမားတွေရှိသည်။ မိန်းမ တစ်ယောက်က ဒူးကိုကားပြီး ရင်ဘတ်ကို ဖွင့်ကာ ကလေးကို နို့တိုက်နေသည်။ ‎ ‎နောက်ဆုံးမှ ကားပေါ် ပြေးတက်လာသူကား အားလုံးနှင့် ခြားနားနေသည်။ သူ့ပုံက မင်းသားလိုဖြစ်နေ သောကြောင့် ငါးသည်အဖွားအိုက တိုးတိုးလေးပြောလိုက်သည်။ ‎ ‎“ဖိုးစိန်ကြီးနဲ့ တူသလိုလိုပဲ” ‎ ‎ဒရိုင်ဘာနှင့် ဘေးချင်းယှဉ် တံခါးပေါက်မှ တက်လာသော ထိုသူက ခြေနင်းခုံတွင် ဟန်ချက်ကိုထိန်းပြီး ရပ်လိုက်ကာ ‎ ‎“မင်္ဂလာပါ ဒရိုင်ဘာကြီး” ‎ ‎“မင်္ဂလာပါ စပယ်ယာလေး” ဟု ထိုသူက နှုတ်ဆက်သည်။ ‎ ‎ကားပေါ်လိုက်လာသူတွေ အားလုံး အံအားသင့်နေကြသည်။ ဒရိုင်ဘာက သူနှုတ်ဆက်သည်ကို အသိအမှတ် မပြုသည့်အလား ရှေ့ကိုကြည့်ရင်းက ဂီယာကို ဆောင့်ထိုးပြီး ခြေနင်းကို ဖိနင်းသည်။ ကားက ဝူး ဝူးအော်ကာ ဆက်ထွက်သည်။ ‎ ‎သံဃာတော်များအတွက် ကားရှေ့ခန်းထိုင်ခုံကို ဖယ်ထားသော်လည်း သံဃာမရှိသဖြင့် ထိုသူက ထိုင်လိုက် သည်။ ထို့နောက် တိုးတိုးလေး ‎ ‎“အားလုံး မင်္ဂလာပါ … ကျန်းမာချမ်းသာကြပါစေ … ဘေးရန်ကင်းပါကြပါစေ … စိတ်ဆင်းရဲခြင်း ကင်းကြပါစေ” ဟုဆိုကာ အဝေးကို ငေးကြည့်ရင်း လိုက်ပါလာသည်။

‎ ‎တစ်ယောက်က ပြောသည် ‎ ‎“ဆေးရောင်းမလို့လား မသိဘူး” ‎ ‎သို့သော် သူတို့ထင်သလို ထိုသူက ဆေးမရောင်း။ ခေါင်းခန်းတွင် ပြုံးကာထိုင်နေသည်။ ‎ ‎နောက်မှ ထိုသူသည် မြိုင်သာမူလတန်းကျောင်းလေးကို ရောက်လာသော ကျောင်းအုပ်ဆရာကြီးမှန်း သိကြ သည်။ သူ့အမည်ကာ ဦးပန်းအေးဖြစ်သည်။ ဆရာကြီးသည် နေ့တိုင်း ကားနှင့်လာသည်။ ကားနှင့်ပြန်သည်။ ကားပေါ်တက်တိုင်းလည်း ‎ ‎“မင်္ဂလာပါ” ဟု ပြုံးရွှင်စွာ တွေ့သူတိုင်းကို နှုတ်ဆက်သည်။ ‎ ‎ပန်းသည် မပြုံးက ‎ ‎“ကျုပ်တို့ ဒီကားစီးလာတာ အိုသေတော့မယ် … ဘယ်သူမှ သူ့လို နှုတ်မဆက်ပါဘူး” ‎ ‎ဆရာကြီး ဦးပန်းအေးသည် ကားပေါ်တက်လာတိုင်း မျက်နှာပေါက်ဆိုးလွန်းသော ဒရိုင်ဘာကို နှုတ်ဆက်သည်။ အပေါက်ဆိုးသော စပယ်ယာကိုလည်း မင်္ဂလာပါဟု ပြောပြီးမှ ကားခ ငါးမူးကိုပေးသည်။ သူက ကျပ်စေ့ကို ပေး၍ စပယ်ယာက ငါးမူးပြန်အမ်းလျှင်လည်း ‎ ‎“ကျေးဇူးပါခင်ဗျာ” ဟုဆိုသည်။ ‎

‎တစ်ပတ်ခန့်အကြာတွင် ကားပေါ်ကလူတွေ အနေအထိုင်ပြောင်းလာသည်။ ပေါင်ကားပြီး နို့လှန်တိုက် သူတွေကကလည်း သိုသိုသိပ်သိပ် ဖုံးဖုံဖိဖိလေး လုပ်လာသည်။ စကားပြောလျှင် “ငါ …” ရှေ့ကထားပြီး ပြော တတ်သော ဝက်ထိုးသမားလှဘော်ပင် စပယ်ယာကို ပိုက်ဆံပေးပါက လက်နှစ်ဖက်နှင့် ဆရာကြီးအတိုင်း ပေး တတ်လာသည်။ ‎ ‎စပယ်ယာကလည်း အငေါက်အငမ်း သိပ်မရှိတော့။ ဆရာကြီးက ခေါင်းခန်းမှထိုင်ကာ ‎ ‎“နောင်ကြီး ဒရိုင်ဘာ ဟိုမှာ အဘွားအိုတစ်ယောက် လယ်ကွင်းထဲမှာ လက်ပြနေတယ် … ရပ်ပေးလိုက်ပါလား ဗျာ” ဟု ရိုသေစွာ ပြောသည်။ ‎ ‎ခါတိုင်းဆိုလျှင် မမြင်ချင်ယောင်ဆောင်ပြီး မောင်းပြေးတတ်သော ဒရိုင်ဘာမှာ ဆရာကြီးစကားကို ကြားပြီး နောက် ကားကို ရပ်ပေးသည်။ ‎ ‎“နောင်ကြီးရယ် နောက်လေးများဆုတ်ပြီး သစ်ပင်အောက်မှာ ရပ်စောင့်ရင် ကားပေါ်ကလူတွေ အပူသက်သာမှာနော့” ဟု ပြုံးရွှင်စွာပြောလျှင် ဒရိုင်ဘာက ကားကို နောက်ပြန်ဆုတ်ပြီး သစ်ပင်အောက်ရပ်ကာ စောင့်တတ်သည်။ ‎ ‎နေ့စဉ် ဆရာကြီး ဦးပန်းအေးသည် ကားဒရိုင်ဘေးပေါက်က တက်လာတိုင်း ‎“မင်္ဂလာပါ” ဆိုကာ နှုတ်ဆက်သည်။

ထို့နောက် မေတ္တာပို့သည် ‎ ‎သို့သော် ဒရိုင်ဘာက မျက်နှာကို စူပုပ်ထားပြီး သူ့ကားကိုသူမောင်းသည်။ ‎ဆရာကြီးကတစ်နေ့တွင် သူလွယ်အိတ်ထဲမှ ကွမ်းယာပစ္စည်းများထည့်ထားသည့် ထန်းခေါက်ဖာအသေး လေးကိုထုတ်ကာ ကွမ်းယာသည်။ ကွမ်းယာပြီးနောက် ဒရိုင်ဘာကို လက်နှစ်ဖက်ဖြင့် ရိုသေစွာပေးကာ ‎ ‎“ဒီကနောင်ကြီး စားပါအုံးခင်ဗျာ” ဟုဆိုသည်။ ‎ ‎ဒရိုင်ဘာကလည်း ယောင်တောင်တောင်ဖြင့် ကွမ်းကိုယူကာဝါးသည်။ ဒရိုင်ဘာပါးစပ်က အမှတ်မထင် ထွက်သွားသည့်စကားမှာ ‎ ‎“ကျေးဇူး” ဆိုသည့် စကားလေးဖြစ်သည်။ ‎ ‎ဆရာကြီးက ပြုံးလိုက်သည်။ ‎ ‎ဆရာကြီးသည် ကားပေါ်တက်တိုင်း မင်္ဂလာပါကစကာ ပြုံးရွှင်စွာဖြင့် ခရီးကိုစတင်စေသည်။ ဆရာကြီး နောက်ကျ၍ မလာမချင်း ကားစပယ်ယာရော ဒရိုင်ဘာရော စောင့်နေတတ်သည်။ ‎ ‎“ဆရာကြီး မလာသေးဘူး ခဏစောင့်ပါဦး” ဟု စပယ်ယာက ပြောလာသည်။ ‎နှစ်ပေါက်လုနီးဖြစ်လာသည့်အခါတွင် ကားပေါ်ရှိ ခရီးသည်များမှာ အပြုအမူ အနေအထိုင်တွေ ဆင်ခြင်လာ သည်။ စပယ်ယာသည်ပင် အပြော အဆိုတွေ ယဉ်ကျေးလာသည်။

‎ ‎“ကားမထွက်သေးဘူးလား” ‎ ‎“နောက်ကျနေပြီ” ‎ ‎တစ်နေ့တွင် ကားထွက်ချိန်ရောက်သော်လည်း မထွက်သေးသောကြောင့် ခရီးသည်တွေက အော်ကြသည်။ ‎ ‎ဒရိုင်ဘာက စပယ်ယာကို မေးသည် ‎ ‎“ကျောင်းဖွင့်တဲ့နေ့ မဟုတ်လား” ‎ ‎“ဟုတ်တယ်” ‎ ‎“ဟို ဆရာကြီး ဒီနေ့ နောက်ကျလှပါလား” ‎ ‎“နာရီဝက်ကျော်နေပြီ … ထွက်မှတော်မယ်” ‎ ‎“ဆရာကြီးရောက်လာရင် ဒုက္ခပဲ” ‎ ‎“နေမကောင်းလို့လား မသိဘူး” ‎ ‎နောက်တစ်နေ့တွင် သတင်းကြားရတော့သည်။ ဆရာကြီး ဦးပန်းအေး ဆေးရုံတွင် ကွယ်လွန်သွားပြီ ဆိုသည့် သတင်းဖြစ်သည်။ ‎ ‎“ဘာဖြစ်လို့လဲ” ‎ ‎“သွေးအံပြီးဆုံးသွားတာ” ‎ ‎“ဟာ ဒုက္ခပဲ မြိုင်သာကို နောက်ဆရာတစ်ယောက် ဘယ်တော့မှ ရောက်မယ်မသိဘူး” ‎ ‎ကားကထွက်လာသည် ‎ ‎သို့သော် သူတို့ တစ်ခုခုလိုနေသလို ခံစားရသည် ‎ ‎“မင်္ဂလာပါ” ဆိုသည့် အသံလေး လိုနေသည်။ ‎ ‎ထို့ကြောင့် ကားက ထွက်သာလာရသည် မပြည့်စုံသလို ဖြစ်နေသည်။ ‎ ‎

ထိုစဉ် ‎ ‎“မင်္ဂလာပါ” ဆိုသည့် အသံလေးကို ကြားလိုက်ရသဖြင့် ဒရိုင်ဘာက နောက်လှည့်ကြည့်သည်။ ‎ ‎စပယ်ယာ ကိုပေါက်ဆိုးက ‎ ‎“မင်္ဂလာပါခင်ဗျာ … ကားခလေးတွေ ထုတ်ထားကြပါခင်ဗျာ” ဟု ပြောသည်။ ‎ ‎ငါးသည်အဒေါ်ကြီးက ‎ ‎“ကျားသားမိုးကြိုး” ဟုအော်သည်။ ‎ ‎ထိုစဉ်ကားက ဘရိတ်ကို အတင်းဖမ်းသည်။ ဒရိုင်ဘာခွေးဘီလူးကြီးက ‎ ‎“ပေါက်ဆိုးရေ … ဟိုမှာ အဖွားအို ပြေးလာတယ် … ဈေးတောင်းကြီးက လေးသနဲ့ … သွားပြေးယူ ပေး လိုက်ပါကွာ” ဟုဆိုသည်။ ‎ ‎အဖွားအိုက ကားပေါ်တက်လာပြီး ‎ ‎“ကျေးဇူးပါတော်” ဟုဆိုသည်။ ‎ ‎ထိုနေ့ကစပြီး မြိုင်သာကားပေါ်တွင် “မင်္ဂလာ” နှင့် “ကျေးဇူး” စကားကို တွင်တွင်ကြီးကြားရတော့သည်။ ထိုမျှမက ကားအတွင်းပိုင်း ခေါင်းခန်း မှန်ပေါ်တွင် သင်္ဘောဆေးနှင့် ကျကျနနရေးထားသော ‎ ‎“မင်္ဂလာပါ” ဆိုသည့် စာတန်းလေးကိုလည်း လူတိုင်းတွေ့ရတော့သည်။ ‎

‎တင်ညွန့် ‎ ‎၂၁.၁.၂၀၂၂